rachunek sumienia


świeczka„Rachunek sumienia jest jednym z najdonioślejszych aktów indywidualnej egzystencji: człowiek staju tu bowiem w obliczu prawdy o własnym życiu i dzięki temu dostrzega odległość, jaka dzieli jego czyny od ideału, który sobie wyznaczył”
                                                                     Jan Paweł II


Rachunek sumienia, to szukanie prawdy o własnym życiu. Tak jak życie w zakłamaniu odrywa od rzeczywistości, wprowadza w świat iluzji, obciążą i deformuje człowieka, tak odkrywanie prawdy o sobie naprowadza na właściwą drogę, a przez to wyzwala.

Wyznanie grzechów nie tylko przed Bogiem, ale również i przed kapłanem jest znakiem, że pod wpływem łaski dokonało się w nas nawrócenie. To wyznanie dowodzi, że potępiamy popełnione przez nas zło, że odwracamy się od niego i pragniemy rozpocząć nowe życie. Wyznając grzechy, zwracamy się do Boga z prośbą o ich przebaczenie.

Jakie są skutki świadomego zatajenia w spowiedzi grzechów ciężkich?
Jeśli ktoś nie wyznaje grzechu ciężkiego, zwanego śmiertelnym, ten udaje tylko szczere nawrócenie, świadome zatajenie grzechu ciężkiego powoduje nieważność sakramentu pokuty i popełnienie świętokradztwa. Dopuszczenie się tego grzechu wymaga naprawienia, czyli wyznania popełnionego świadomie i dobrowolnie, a zatajonego ciężkiego grzechu oraz ponownego wyspowiadania się ze śmiertelnych grzechów wyznanych w czasie spowiedzi świętokradzkich. Niewyznanie grzechów lekkich, nawet zupełnie świadomie, nie powoduje świętokradztwa spowiedzi ani jej nieważności.

Jakie są najczęstsze powody wstrzymania rozgrzeszenia?
Każdy grzech, którego się wyrzekniemy i z nim zerwiemy zostanie nam odpuszczony.
Rozgrzeszenia mogą nie otrzymać jednak osoby, które trwają w grzech ciężkim i nie zamierzają się poprawić  lub trwają w stałej okoliczności prowadzącej do popełniania grzechów ciężkich, przez co zrealizowanie postanowienia poprawy jest niemożliwe.

Najczęstsze przypadki, kiedy kapłan nie może udzielić rozgrzeszenia:

          p1 Brak przebaczenia;  np. Jeżeli ktoś nienawidzi drugiego człowieka i nie chce mu przebaczyć.

          p1Świadome i dobrowolne stosowanie środków antykoncepcyjnych z zamiarem prowadzenia rozwiązłego stylu życia (dodatkowo większość środków antykoncepcyjnych może być przyczyną zabicia dziecka poczętego gdyż działają wczesnoporonnie).

          p1Podjęcie wspólnoty zamieszkania przed ślubem i korzystanie z praw małżeńskich, konkubinat.

W każdym jednak przypadku Kapłan mówi jakie warunki musi spełnić penitent, aby otrzymać rozgrzeszenie!


Rachunek sumienia prowadzi do „przejrzystości  sumienia”, która jest podstawowym warunkiem owocności sakramentu pojednania. Uczenie się sztuki badania własnego sumienia wymaga czasu i wysiłku. Ale podjęty wysiłek przynosi wyjątkowe owoce. Prawe sumienie staje się wewnętrznym przewodnikiem na drogach dobra i zła, pomagając nam rozpoznać „jaka jest wola Boża: co jest dobre, co bogu przyjemne i co doskonałe” (Rz 12,2). W ten sposób prowadzi nas do ładu moralnego, który jest fundamentem szczęśliwego życia każdego człowieka i każdego społeczeństwa.

Aby pomóc w dobrym przygotowaniu się do sakramentu pokuty podajemy propozycję rachunku sumienia:

Modlitwa przed rachunkiem sumienia

Duchu Święty, Ty wiesz wszystko. Znasz mnie lepiej niż ja sam siebie. Proszę otwórz moje serce, abym zło, które jest we mnie, dobrze rozpoznał. Spraw, bym potrafił, z miłości do Boga i wszystkiego co dobre, szczerze za nie żałować. Dodaj mi też odwagi i siły, bym potrafił wytrwać w moich dobrych postanowieniach. Amen


1.    Nie będziesz miał bogów cudzych przede mną.
-  czy wierzysz w Boga? Jakie miejsce w twoim życiu zajmuje Bóg? Czy jest najważniejszy? A może ważniejsze dla ciebie są: władza, kariera, pieniądze?
- czy popełniasz grzechy, uważając, że miłosierny Bóg i tak ci je wybaczy?
- czy w trudnych sytuacjach, prosisz Boga o pomoc, czy może sam starasz się rozwiązać problemy?
- czy lekceważąc Boga, wierzysz magii, korzystasz z usług wróżek lub nosisz amulety?
- czy w chorobie szukasz pomocy u uzdrawiaczy?

2.    Nie będziesz brał imienia Boga twego nadaremno.
- czy bluźniłeś, tzn. czy mówiłeś o Bogu źle, z nienawiścią, z wyrzutami, używałeś Jego imienia bez potrzeby?
- czy nadużywałeś imienia Bożego, strasząc Jego karą, by narzucić innym swoja wolę?

Ojciec miłosierny3.    Pamiętaj, abyś dzień święty święcił.
- czy starasz się pogłębić własną wiarę i rozwiewać wątpliwości przez odpowiednia lekturę i rozmowy?
- czy modlisz się codziennie?
- czy w niedziele i święta nakazane uczestniczysz we Mszy św.?
- czy spóźniasz się na niedzielną Mszę św.?
- czy w niedzielę i święta powstrzymujesz się od pracy niekoniecznej?
- czy zachowujesz post piątkowy?
- czy bierzesz udział w zabawach w czasach zakazanych?

4.    Czcij ojca swego i matkę swoją.
- czy w potrzebie wspierasz materialnie swoich rodziców? Czy opiekujesz się nimi w czasie choroby? Czy ich odwiedzasz?
- czy mówisz źle o swoich rodzicach w obecności własnych dzieci?
- czy interesujesz się życiem swoich dzieci? Czy znasz ich przyjaciół, czy wiesz, co czytają, jak spędzają  wolny czas?
- czy dbasz o religijność swoich dzieci? A jak reagujesz na grzech swoich dzieci: gdy oszukują w szkole, żyją bez ślubu, nieuczciwie pracują?

5.    Nie zabijaj.
- czy popierasz aborcję? Czy namawiałeś do niej lub współdziałałeś w zabiciu nienarodzonego dziecka?
- czy popierasz eutanazję?
- czy szkodzisz sobie na zdrowiu przez nadużywanie alkoholu, tytoniu czy narkotyków?
- czy objadasz się?
- czy marnujesz jedzenie?
- czy bezpiecznie prowadzisz samochód? Czy przestrzegasz przepisów ruchu drogowego?

6.    Nie cudzołóż.
- czy zdradziłaś(eś) męża lub żonę? Jeśli nie masz męża czy żony, to czy podejmujesz współżycie seksualne poza małżeństwem?
- czy mieszkasz z parterem bez zawarcia związku małżeńskiego?
- czy stosujesz antykoncepcję?
- czy korzystasz z pornografii czy innych seksualnych usług (agencje towarzyskie, niemoralne kontakty w Internecie)?
- czy uprawiałeś masturbację?

7.    Nie kradnij.
- czy komuś coś ukradłeś?
-czy płacisz podatki? Czy jesteś uczciwy w transakcjach? A może starałeś się ukryć, że towar, który sprzedajesz jest wybrakowany?
- czy  przyjąłeś lub dałeś łapówkę?
- czy korzystasz bezprawnie z własności społecznej, np. wyłudzając świadczenie, które ci się nie należy (zasiłek, zapomogę, rentę)? A może kradniesz prąd lub nie kasujesz biletów w autobusie? Czy przywłaszczasz sobie własność swojej firmy lub korzystasz z niej w celach prywatnych?

8.    Nie mów fałszywego świadectwa przeciw bliźniemu swemu.
-czy życzysz ludziom dobra?
- czy szanujesz niezależność dorosłych dzieci? Czy uważając, że wszystko wiesz lepiej, wtrącasz się w ich życie małżeńskie, w wychowanie dzieci?
- czy upokarzasz innych swoimi czynami lub słowami?
- czy twoja religijność nie powoduje, że wynosisz się nad innych?
- czy mówiłeś nieprawdę o drugim człowieku? A jeśli tak, to czy odwołałeś oszczerstwo?
- czy z zazdrości lub zemsty rzucałeś fałszywe podejrzenia na innych?
- czy bez ważnej przyczyny ujawniałeś wady i błędy innych (obmowa)?
- czy w kontaktach z innymi ludźmi byłeś uprzejmy, dobry i opanowany?
- czy potrafisz zapanować nad swoimi negatywnymi emocjami?
- czy chowasz w sercu nienawiść, czekając na stosowna okazję, by się na kimś zemścić?

9.    Nie pożądaj żony bliźniego swego.
- czy pożądałeś drugiej osoby?
- czy stwarzałeś sytuacje rozbudzające pożądanie?
- czy planowałeś i zmierzałeś do rozwodu?
- czy po rozwodzie wszedłem w następny związek (cywilny)?

10. Nie pożądaj żadnej rzeczy, która jego (bliźniego) jest.
- czy oddałeś pożyczone rzeczy lub pieniądze?
- czy jako pracodawca wykorzystujesz swoich pracowników, np. wypłacając zbyt niskie pensje albo nie płacąc ich w terminie; zatrudniając ich „na czarno” i pozbawiając w ten sposób świadczeń emerytalnych, zdrowotnych, czy urlopu płatnego?
- czy cieszysz się, gdy się dobrze powodzi innym? A może szczęście innych jest dla ciebie powodem frustracji?
- czy zazdrościsz innym dóbr materialnych, sukcesu w pracy, szczęścia w życiu rodzinnym lub czegokolwiek innego?
- czy chwalisz swoje dzieci, pracowników, współmałżonka? Czy są to pochwały bezinteresowne?
-czy dostrzegasz człowieka potrzebującego pomocy i próbujesz zaradzić jego biedzie?


Opracowano na podstawie:
Augustyn J., Kiedy serce nas oskarża. Przygotowanie do sakramentu pojednania, Częstochowa 2000.
Augustyn  J., Cyran S. (red), Sztuka spowiadania. Poradnik dla księży, Kraków 2006.
Rachunek sumienia. Dodatek do Gościa Niedzielnego, Gość Niedzielny, 11/2009

widok
© Parafia św.Antoniego 2008 r. Projekt i wykonanie: ikarczewski@poczta.onet.pl